Veilig gezin is beste plek om liefde en trouw te oefenen
Een volgende generatie kan nergens beter dan in het gezin aandacht leren krijgen voor de zachte krachten liefde en trouw.
Op de foto staan ze liefdevol naar elkaar toegewend. Na zeventig jaar huwelijk zijn de echtelieden zichtbaar nog steeds dol op elkaar. Dat is bijzonder in een wereld die bol staat van ontrouw. Dagelijks overstroomt ons het nieuws over alles wat er mis gaat in welk type relatie dan ook: grensoverschrijdend gedrag in kerken, gebroken huwelijken en relaties, kinderen in de knel, jongeren die kampen met mentale problemen, seksueel misbruik. Grote zaken die terecht veel aandacht vragen. Zaken waarin het gaat over hoe het allemaal niet moet. Natuurlijk moeten misstanden aan het licht komen. Een cultuur waarin de doofpot volgestopt zit en het kwade met de mantel der liefde wordt toegedekt, zorgt alleen maar voor meer slachtoffers.
Tegelijkertijd is het de vraag of we van al die misstanden leren hoe het dan wél goed kan gaan in relaties. Krijgen we voldoende voorbeelden van ”good practice”, van goede en duurzame relaties, om ons aan te kunnen spiegelen? Juist binnen het ‘kleine’ alledaagse leven. Wat is het geheim van een gelukkig huwelijk buiten het paradijs? Verliefdheid gaat over. Liefde kan verkoelen. Trouw zijn is een wilsbesluit, gedragen door de belofte die je als bruidspaar aan elkaar hebt uitgesproken in het bijzijn van getuigen. Daar was ik me eerlijk gezegd niet echt van bewust toen lief en ik trouwden.
Rode draad van liefde en trouw
Die les leerde ik als kersverse schoondochter van mijn schoonmoeder. Niet dat ze er vaak woorden aan gaf, maar meer in de keuzes die ze maakte. Zo vroeg ik haar waarom ze tussen de middag altijd thuis wilde zijn voor schoonpapa. Ze zou toch ook een gevuld broodtrommeltje voor hem op het aanrecht kunnen zetten? Dan had hij, zodra hij klokslag 12.00 uur uit zijn werk kwam, snel iets te eten. En zij kon dan ook eens naar een vrouwenevent. Ze keek me aan zoals alleen zij dat kon doen en zei: „M’n kind, die man werkt hard voor zijn gezin. Dan heeft hij op tijd zijn warme eten nodig. Enne, ik heb toen we trouwden, beloofd dat ik goed op het huishouden zou passen.” Einde gesprek. Ik dacht er het mijne van.
Die gedachten zijn in de loop van de tijd bijgesteld. Wat overigens niet betekent dat ik in de praktijk altijd dezelfde keuzes maak als zij destijds. Naast een aantal stellige overtuigingen waar ik niet aan wil(de), liep de rode draad van liefde en trouw door haar leven. Trouw aan gedane beloften, trouw aan elkaar. Binnen het huwelijk, in het gezin en in andere relaties waarin we ons als medemens tot elkaar verhouden. In dienende liefde.
Ultiem voorbeeld
Van die liefde (agapè) en trouw geeft de Bijbel ons het ultieme voorbeeld. Jezus trekt aan de vooravond van Zijn dood de kleding van een slaaf aan en wast de voeten van Zijn leerlingen. Zij voelen zich daar te goed voor. Hij is gekomen om te dienen, niet om te heersen. Jezus geeft niet alleen een voorbeeld aan hen maar ook een opdracht. Zoals Hij dient, zo moeten ook Zijn volgelingen dienen. Volgens de Bijbel gaat het in de liefde niet over hoeveel je daarvan kunt ontvangen, maar over hoeveel je de ander ervan kunt geven. In navolging van Hem mogen en moeten mensen elkaar vasthouden, ook al zijn er veel redenen om de ander los te laten.
In een maatschappij vol ontrouw, individualisme en daverend applaus voor iconen die voor een gewoon mens onhaalbare prestaties neerzetten, is aandacht voor ‘zachte’ krachten als trouw en onvoorwaardelijke, dienende liefde broodnodig. Ook in de politiek. Met ruimte voor preventie om problemen voor te zijn. Aandacht voor ”samen”. Intergenerationeel. Iedereen telt mee, ook het kwetsbare leven. Waar kan een volgende generatie dat beter leren dan in het gezin? Ee veilig gezin als de beste plek om liefde en trouw te oefenen. Waar in een sfeer van wederzijds vertrouwen met respect en liefde met elkaar wordt omgegaan. Daar is niks prehistorisch, stoffigs of grauws aan.
Dit artikel verscheen eerder als column in het Reformatorisch Dagblad.
