Thema: pastoraat

Wat een vondst van Volkskrant-columnist Frank Heinen, zo net na de aanvang van een nieuw decennium! Opinietinnitus. Een heel nieuw, zelfbedacht woord om aan te geven dat we zo langzamerhand horendol worden van alle oppervlakkige meninkjes en onsamenhangende opinies die we elke dag weer over ons uitgestort krijgen. Tinnitus is de medische term voor oorsuizen. Zo'n zeurende fluittoon kan mensen werkelijk tot wanhoop drijven.

Heinen had het met name over praatprogramma's op de televisie. De media dus. Toch zou je best kunnen zeggen dat heel onze jachtige samenleving aan opinietinnitus lijdt. Wat komen er iedere dag een impulsen op ons en onze jongeren af! Een tsunami aan informatie en een stortvloed aan meningen die telkens weer tot snelle keuzes dwingt. Waar besteed je wel of geen aandacht aan? Wat pik je op, wat laat je liggen? En áls je ergens op ingaat, wat vínd je er dan eigenlijk van?

Vroeger was dat anders. Toen leden we echt nog niet aan opinietinnitus. Je groeide op in een redelijk gesloten gemeenschap. De dominee vertelde wat goed was en wat fout. Op school legden ze keurig uit waarom hij gelijk had. Thuis en op je jeugdvereniging mocht je er best over discussiëren. Maar dat was weinig meer dan terrein-verkennen. Beetje naar links, beetje naar rechts, maar keurig binnen de lijntjes. Variaties op hetzelfde thema, zou je kunnen zeggen.

Tja, dat gaat vandaag de dag niet meer. Nu zitten we allemaal met die zoemtoon in onze oren. De één roept dit, de ander dat... En hebt u of heb jij dáár ook al over nagedacht? Je hoort de dominee net zoals we hem vroeger hoorden. Maar dringt zijn stem wel door die irritante zoemtoon heen? Je catechiseermeester kan veel beweren, maar één blik op je smartphone bewijst dat verreweg de meeste deskundigen er anders over denken.

Aan de ene kant is dat heel jammer. Juist als het over geloofszaken gaat, hebben opvoeders en opgroeiende jongeren tijd nodig. Tijd en ook rust, om het allemaal te overdenken en langzaam te laten beklijven. Wie te snel zijn mening klaar moet hebben, zou wel eens ongemerkt over heel veel diepgang heen kunnen springen. Je hebt in eerste instantie misschien allerlei gevoelens bij wat je hoort en ziet, maar de vraag is of die voldoende verankerd zijn in het fundament van de waarheid. Dat moet beklijven.

Toch is er ook een andere kant. Wie als opvoeder of begeleider van jongeren aan de zoemtoon niets anders dan een klaagtoon toevoegt, is als iemand die in een vochtige vlek wrijft. Het wordt alleen maar erger. Banen met name jongeren zich vandaag de dag juist door snelle meningsvorming een weg door de veelheid aan prikkels en informatie? Dan kunnen ze zich daarin ook ontwikkelen. Laten we daarom samen -jong en oud- oefenen met christelijke, bijbels-genormeerde meningsvorming.

Help ze oefenen en oefen samen. Thuis, op school, op catechisatie. Niet door het, horendol van opinietinnitus, op te geven. Maar door elkaar te bevragen. Door open te zijn en door niet bang te zijn voor een verkeerd antwoord of een afwijkende mening. Door onze jongeren te stimuleren om hun eigen mening te vormen en te verwoorden. En door die snelle mening aan te vullen, te verrijken of te corrigeren vanuit kennis en ervaring. Waar we elkaar zo helpen, in liefde, gebiedt de Heelmeester Zijn zegen. Daar valt de zeurende fluittoon weg.

Peter van Olst