Thema: pastoraat

Het afleggen van openbare belijdenis van het geloof is minder vanzelfsprekend dan voorheen. Dat is niet gek. Een aantal factoren speelt mee. Jongeren blijven langer hangen in de adolescentie, waardoor het nemen van volwassen verantwoordelijkheden verder voor zich uit geschoven wordt. Het verkennen en zich toe-eigenen van de christelijke identiteit komt langzamer op gang, ook al omdat de levensbeschouwing van andersdenkenden zich steeds sterker aan jongeren opdringt. Wie zich welbewust bij de christelijke gemeente voegt, beseft meer dan voorheen te kiezen voor een kleine minderheid. Daar moet je stevig voor in je schoenen staan.

Zo beschouwd is het een wonder dat er toch weer tal van belijdenisdiensten worden gehouden. Het is er een krachtig getuigenis van dat de Heere doorgaat met Zijn werk, ook in tijden van kerkverlating en secularisatie. Het volgen van de belijdeniscatechisatie en het afleggen van de belijdenis omdat het er nu eenmaal bij hoort, haast onnadenkend mee-hobbelend met de groep, neemt af. De jonge mensen die vóór in de kerk hun ja-woord uitspreken, hebben er vaak grondig over nagedacht. Ze hebben óók de optie overwogen om het maar niet te doen. Toch doen ze het.

Anderen blijven nog aarzelen. Zij stellen het uit. Meer dan vroeger vragen ze zich af of ze hebben wat ervoor nodig is. Er is onder jongeren een hang naar authenticiteit, die positief te waarderen is. Sommigen beseffen dat de belijdenis praktische keuzes vraagt, terwijl ze voelen nog niet aan die praktische keuzes toe te zijn. Ze willen eerlijk zijn als ze hun ja-woord uitspreken. Ze beseffen dat dit consequenties heeft. Ze vragen zich af of ze bereid en in staat zijn om die consequenties te nemen. Ook zijn er velen die zich realiseren dat oprechtheid voor het aangezicht van de Heere nodig is en dat je voor Zijn alziend oog niet wegkomt met een oppervlakkige 'belijdenis van de waarheid'.

Een en ander leidt er toe dat deze jongeren langer dan voorheen blijven hangen tussen wal en schip. Soms volgen ze jarenlang trouw of iets minder trouw de catechisatie. Catecheten doen hun best om hen te blijven boeien, maar in hun beleving komt het nogal eens voor dat de thema's zich blijven herhalen. Een andere nieuwe trend die kerkenraden zien ontstaan, is dat her en der het komen tot een huwelijk wordt losgekoppeld van een (voorafgaande) belijdenis. Je doet immers geen belijdenis om voor de kerk te mogen trouwen. Dat is onoprecht. Misschien later, is dan het alternatief. Met het gevaar dat van uitstel afstel komt.

Ondanks dat de hang naar authenticiteit positief is te waarderen en de nood der tijden het belang van authenticiteit ook accentueert, is het gevolg van die hang dus niet automatisch positief. Het is heel belangrijk dat ambtsdragers zowel het één als het ander open kunnen bespreken met jongeren die er nog mee wachten. Mooi die authenticiteit. Maar het gaat in geestelijke en kerkelijke zaken niet in de eerste plaats om wat ik voel of dat ik er klaar voor ben. Wat in de eerste plaats geldt, is dat de Heere recht heeft op mijn leven. Ook in deze tijd. Wie jarenlang catechisatie heeft gehad en op allerlei terreinen van het leven zelfstandig verantwoordelijkheid gaat dragen, kan zoiets belangrijks als het dienen van de Heere niet achterwege laten of op de lange baan schuiven.

Bij de vraag of jongeren belijdenis zouden moeten doen en daarvoor de belijdeniscatechisatie volgen, moet het in de eerste plaats om gehoorzaamheid gaan. In gesprekken met oudere jongeren en belijdeniscatechisanten onderstreep ik dit nog wel eens met de stelregel dat géén belijdenis doen óók een belijdenis is. Je zegt als het ware: "Wacht nog maar even, Heere..." Maar intussen wacht je niet met je opleiding. Je wacht niet met het nemen van allerlei verantwoordelijkheden op je werk. Je wacht niet met het zoeken naar een levenspartner. Je wacht zelfs niet meer het aangaan van een huwelijk.

Wat zou een Bijbelse houding zijn? Dat is altijd: "Heere, wat wilt Gij dat ik doen zal?" Zou Hij niet willen dat je keuzes maakt? Dat je voor Zijn Naam uitkomt, juist nu? Dat je je ook zelfstandig voegt bij de gemeente waarin Hij je genadig een plek heeft gegeven? Als jongeren dat, kijkend naar hun persoonlijk leven, niet oprecht vinden, is dat in hen te prijzen. Ze onderkennen dat bekering nodig is. Maar is uitstellen een alternatief? Het is Bijbels om, ondanks onze onbekwaamheid, misschien heel aarzelend, de stap te zetten. Het is vruchtbaar om dat te doen met belijdenis van onze onoprechtheid en een vurig gebed om de werking van de Heilige Geest.

Peter van Olst